İş Yerinde Motivasyon Neden Önemlidir?
Motivasyonun kelime anlamına baktığımızda, bireylerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları sürecidir. Bu tanımı iş- organizasyon sürecine uyarlarsak kişinin içinde bulunduğu kurum veya organizasyonun misyonu doğrultusunda kendisine verilen görev ve sorumlulukları kendi irade ve isteğiyle yapması sürecidir.
Baktığımızda burada hangi unsurların olduğunu çok iyi analiz etmemiz gerekiyor. Motivasyon olması için neler gerekiyor?
- Öncelikle bir iş veya organizasyon yapısı olması gerekiyor.
- Bu iş veya organisayonun bir çıktısının olması gerekiyor. Mal veya hizmet veya da fayda üretmesi gerekiyor.
- Bu organizasyonun bir misyonu olması gerekiyor.
- Sizin bu misyona, doğruluğuna ve devamlı olacağına inanmanız gerekiyor.
- Bu misyonun ayakta tutan, belli ihtiyaç veya çıkarlar nedeniyle organize olan, insani bir yapı olması gerekiyor.
- Bu insani yapıyı oluşturan her ferdin üzerine düşen sorumluluğu yaparken haz-istek duyması gerekiyor.
- Bu istek sürecininde devamı gerekiyor.
Aklınıza gelen sorulara cevap bulayım. İş veya organizasyon kurmak tamam, tabi ki bir şey ortaya çıkarmak için kurulmuş olması da doğal bu da tamam, misyonda para veya fayda olacak bu da doğal…diyorsunuz
İşte burada olay biraz değişiyor. Çevrenizde kurulmuş organizasyonlara bakın dernek, vakıf, parti, şirket, spor klübü… Buradaki organizasyonlardan birini ele aldığımızı düşünelim. Kendimizden bir örnek verelim.
Bir firmanın satış pazarlama bölümünde Marmara Bölge Sorumlusu posizyonuna başvurduğunuzu düşünelim. Firmada orta düzey bir yöneticisiniz. Ekibinizde beş kişi var. Baştan söyleyeyim ekibiniz standart bir ekip Yahya Hocamın dediği gibi “NŞA” Normal Şartlar Altında, kabiliyetli, yetenekli genç ve dinamik insanlar… Firmanın misyonu, senelik 1 Milyon olan satışını önümüzdeki dönemde 2,5 Milyona çıkarmak olsun. İlk altı ayda sizin için belirlenen cironun da 1 Milyon olduğunu düşünelim. Ekibinizle çok etkili bir konuşma yaptınız, ücret ve ciro primlerini konuştunuz, elinizdeki pazarlama metaryallerini verdiniz ve nihayet sahaya sürdünüz.
Sizce bu pazarlamacıları nasıl motive edebilrsiniz?
- Satışın başarılı olabilmesinin ilk yolu satılan ürünü siz elemanlarınıza tanıtırken satılabilecek bir mal mı değil mi hissini “evet satılır” noktasından “kesinlikle satılır-mal kendisini bile satar” noktasına getirmeyi başarmışsanız bu işin büyük kısmını çözmüş olabilirsiniz. Anlatmak istediğim ilk önce sizin inanmanız, sonra inandığınız şeye “satış misyonunuza”, ürünün kalitesine ve başarabileceklerine inandırmanız gerekir.
- Bundan sonra kişinin var olan kapasitesini arttıracak yöntemler olan rekabet, şöhret, mali ve sosyal haklar, zam, yeni model sıfır araç tahsisi vs. gibi imkanları sağlayabiliyor olmanız gerekir.
- Bu sözlerinizi ilk altı ayda prim ve sosyal imkanlarını artırmadığınızı düşünelim. En küçüğünden şikayetçi olduklar günlük yemek harcırahlarını söz verdiğiniz şekilde 15 TL.’den 25 TL.’ye çıkarmadınız.. Düşünün az sonra müşterisine gidecek bir elemanın güzel orta mekan bir lokanta yerine, esnaf lokantasında takım elbise ile yemeğini yeyip plazadaki görüşmesine gittiğini başarı şansının gerçekten olması sadece kişinin üst düzey yetenekli bir kişiliğe sahip olmasından kaynaklandığını sizin ise gerçekten kısa dönem için şanslı olduğunuzu söylemekle açıklamak mümkün. Devamında ise küçük gördüğünüz bu harcırah meselesinin, ciro primlerinin tehlikede olduğu kaygısını, kahve molasında birbirlerine söylerken duymanızla biter…
Sonuç olarak, motivasyon söz gibidir ağızdan çıkar ve karşınızdaki kişiyi inanmasını istediğiniz yola sokar …ancak o yolda yürümesini sağlamaz , bu ancak sizin söylediklerinizi tavır ve davranışlarınızla göstermenizle mümkün olabilir. Sözünüzde durursanız misyonunuzu doğru ve sağlam bir yapı üzerine kurarsanız, yalan söylemez ve vaadlerinizi yerine getirirseniz , eşitlikçi ve adil olursanız ideal insan ve ideal lider olursanız çalışanlarınızın motive olmaması için hiçbir sebep olmadığını göreceksiniz.
Ne kadar mükemmel bir kumandan olursanız olun tarihte tek başına savaş kazanmış tek bir insan bulamazsınız…
Ümit Ali Bozkurt.